සිංහල අංක විද්‍යාව

1

භාෂාවක් සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉතා වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි. භාෂාව නිරූපනය සඳහා සංකේත අවශ්‍ය බැවින් බොහෝ භාෂාවන් සඳහා ආවේණික වූ වර්ණ මාලාවක්ද දැකිය හැකිය. භාෂාවකින් යම් ප්‍රමාණයන්, සංඛ්‍යාවන් ගණනය කිරීම් දැක්වීමද සිදුවේ. මේ නිසා විවිධ දෑ ගණනය කිරීම හා ප්‍රමාණයන් ලෙස දැක්වීම සඳහා එක (One) දෙක (Two) තුන( Three) ආදී වශයෙන් අංක භාවිතා කරන ලද අතර ඒවා තමා භාවිතා කරන භාෂාවේ භාවිතා වන වචනම යොදාගනිමින් දැක්වීම සිදුවිය. මේ අංක ලිවීම හා සටහන් කිරීම සඳහා එම වචන ලිවීමට භාවිතා කරන අක්ෂරයන්ම භාවිතා කරන ලදි. නමුත් විශාල ප්‍රමාණයන් සංඛ්‍යාවන් දැක්වීමේදි එය ඉතා අසීරු කටයුත්තක් වූ බැවින් අංක දැක්වීම සඳහාද සංකේත නිර්මාණය කර ගැනීම බොහෝ භාෂාවන්හි සිදුවිය. මෙලෙස ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශ වල විවිධ භාෂා භාවිතා කරන ලද පුද්ගලයින් විසින් එක (One) දෙක (Two) තුන( Three) ආදී වශයෙන් අංක දැක්වීම විවිධ සංකේත හෝ ඒ වෙනුවෙන් නිශ්චය කරගත් අක්ෂර හෝ චවන භාවිතා කරන ලදි.

වර්තමානයේ මෙරට මෙන්ම ලෝකයේ අනෙක් රටවලද සම්මත වශයෙන් මෙවැනි අංක කට්ටල දෙකක් තම කටයුතු සඳහා භාවිතයට ගනු ලබයි. එනම් 1, 2, 3, 4, 5 ,6,7,8,9,0 වශයෙන් දැක්වෙන හින්දු අරාබි අංක සහ i, ii, iii, iv, V ,X , M, L ලෙසින් දැක්වෙන රෝමානු අංක කට්ටලයන්ය. මෙයින් හින්දු අරාබි අංක බහුලවම භාවිතා වන අතර ලැයිස්තු සකස් කිරීම, අංක කිරීම වැනි කටයුතු වලදි රෝමානු අංකද භාවිතා කරයි.

මෙලෙස වෙනත් ජාතීන් විසින් නිර්මාණය කල අංක ක්‍රම වර්තමානයේ සිංහල භාෂාව සමග භාවිතා කලද සිංහල භාෂාව සඳහා සිංහලයන් විසින්ද අංක කට්ටල කිහිපයක්ම නිර්මාණය කොට තිබුණි. වර්තමානය වන භාවිතයට නොගැනීම නිසා මේ අංක ක්‍රම අභාවයට ගියද මේ වන සිංහල විශ්වකේත (Sinhala Unicode) පද්ධතියේ පවා මේ අංක සඳහා ඉඩක් වෙන්වී තිබේ. මේ නිසා මේ අංක භාවිතයෙන් තොර වුවද ඒවා භාවිතා කල සකස් කරන ලද ලේඛන සඳහා ජාත්‍යාන්තර වටිනාකමක්ද එක්වී තිබේ. තම අවශ්‍යතා සඳහා සිංහලයන් භාවිතා කල අංක ක්‍රම පිළිබඳව අධ්‍යනයන් සිදුකල විද්වතුන් විසින් මෙරට භාවිතාවූ සිංහල අංක ක්‍රම 5 පමණ හඳුනා ගැනීමට සමත් වී තිබේ. එනම්

• සිංහල අංක හෙවත් සිංහල ඉලක්කම්
• ලිත් ඉලක්කම් හෙවත් පංචාංග අංක
• කටපයාදිය
• සිංහල අක්ෂර මාලාවේ අක්ෂර අංක සඳහා අනුරූපව භාවිතා කල අංක කට්ටලය
• භුත අංක හෙවත් භූත සංඛ්‍යා

සිංහල භාෂාවේදී “අංක” හා “ඉලක්කම්” යන වචන සංඛ්‍යා දැක්වීම සඳහා යොදා ගැනේ. මෙම අංක ක්‍රම උඩරට බිතාන්‍ය ජාතිකයන්ට යටත්වන තුරුම භාවිතයට ගෙන තිබෙන අතර මේවායින් කිහිපයක් විසිවන සියවසේද භාවිතයට ගෙන තිබේ.

සිංහල අංක හෙවත් සිංහල ඉලක්කම්

පුරාණ අංක (Archaic Numerals) යනුවෙන්ද හඳුන්වන මේ අංක භාවිතා කර ඇත්තේ සාමාන්‍ය ගණනය කිරීම් හා සරල අංක දැක්වීම වෙනුවෙනි. මෙම අංක පද්ධතියේ ශූන්‍ය හඳුනා ගැනීමට නොලැබෙන අතර මෙහි දහය, හතලිහ, පනහ, සියය, දහස ආදී සංඛ්‍යා දැක්වීම සඳහාද වෙනස් සංකේත භාවිතා කොට ඇත. පෘතුග්‍රිසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රිසි ආණ්ඩුවල ලේඛන සහ අණපනත් වලද මේ ඉලක්කම් භාවිතා වූ බව සඳහන්වේ.

මේ සිංහල ඉලක්කම් සඳහා ඒවාටම අනන්‍යවූ සංඛේත භාවිතා වී තිබුනු අතර ඒවා මගින් සංඛ්‍යා නිරූපනය සිදුවිය. මෙම සංඛේත පිළිබඳ පැහැදිලි විස්තර ඒබ්‍රහම් ඒ මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතාගේ “A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language” නම් ග්‍රන්ථයෙහි සහ 1938 වර්ශයේදි රජයේ මුද්‍රණාලයාධිපති විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද ඩබ්ලිව් ඒ ද සිල්වා මහතා විසින් සංස්කරණය කරන ලද “Catalogue of Palm Leaf Manuscript in the Colombo Museum” හි පළමු ව‍ෙළුමෙහිද අඩංගු කර ඇත. ඒ මගින් මේ ඉලක්කම් සඳහා භාවිතා වූ සංඛේත පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.

මෙම ඉලක්කම් භාවිතය සඳහා පැහැදිලි උදාහරණයක් ලෙස 1815 දී උඩරට නායකයන් සහ බිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර වරයා අතර අත්සන් කරන ලද උඩරට ගිවිසුම දැක්විය හැකිය. මෙම ගිවිසුමෙහි ඉංග්‍රිසි කොටසේ වගන්ති අරාබි ඉලක්කම් භාවිතා කරමින් අංකනය කර ඇති අතර ඊට සමාන්තර සිංහල වගන්ති සිංහල ඉලක්කම් භාවිතයෙන් අංක කර ඇත.

ලිත් ඉලක්කම් හෙවත් පංචාංග අංක

මෙම අංක කට්ටලය බහුල ලෙස භාවිතා කර ඇත්තේ හඳහන් සෑදීම සහ නක්ෂත්‍ර ගනණය කිරීම් වෙනුවෙනි. එමෙන්ම මෙම අංක පුස්කොල පොත්වල පිටු අංකනය කිරීම සඳහාද භාවිතයට ගෙන තිබේ. පුස්කොළවල හඳහන් ලිවීමේදි මෙම අංක දිගින් දිගටම භාවිතා කොට ඇති අතර විසිවෙනි සියවසෙහි ආරම්භය තෙක්ම මෙම සම්ප්‍රදාය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත.

ප්‍රධාන වශයෙන් ලිත් ඉලක්කම් අනුවාද දෙකක් හඳුනා ගෙන ඇත. මේවායේ ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් වන්නේ එහි හඳුනාගෙන ඇති අනුවාද දෙකෙහිම ශූන්‍ය දක්නට ලැබීමයි. මෙම ඉලක්කම් ක්‍රමය භාවිතා කරමින් සංඛ්‍යා ලිවීමේදීද අනුගමනය කර ඇත්තේ වර්තමානයේ අරාබි සංඛ්‍යා භාවිතයට ගන්නා ආකාරයමය. එනම් වමේ ඇති අංකයේ අගය ශුන්‍යය නිසා දහයෙන් වැඩිවන ආකාරයෙනි. (උද:- දෙක ඉලක්කමට පසුව ශුන්‍යය ලිවීමෙන් විස්ස ලබා ගැනීමේ ක්‍රමය) . මෙහිදී ලිත් අංක ක්‍රමයේ ශුන්‍ය දැක්වෙන සංකේතය වන හල් කිරීමේ ලකුණ (කොඩිය) කිසියම් සංඛ්‍යාවට පසුව යෙදූ විට එය දහයෙන් වැඩිවේ. උදාහරණ ලෙස ලිත් ඉලක්කම් වල “හතර” දැක්වීම සඳහා භාවිතා වනුයේ “ජ” සංකේතයයි . “ජ” ට පසුව හල් කිරීමේ ලකුණ ලියා ඇත්නම් එය “හතලිහ” වේ.

ලිත් ඉලක්කම් වල අංක දක්වා ඇත්තේ සිංහල අකුරු හා ස්වර විකරණ කාරක යොදා ගනිමිනි. මෙම අංක වල අනුවාද දෙකක් ඇති බවට වෙන් කිරීමට හේතු වී ඇත්තේ අංක “දෙක” “තුන” සහ “නවය” දක්වා ඇති ආකාරය අනුවය. එක් අනුවාදයක දෙක,තුන සහ නවය යන ඉලක්කම් සඳහා “ණ” (මූර්ධජ) අක්ෂරය හා විකරණ කාරක භාවිතා කර ඇති අතර අනෙක් අනුවාදයේ දෙක, තුන සහ නවය යන ඉලක්කම් සඳහා “න” ( දන්තද ) අක්ෂරය සහ විකරණ කාරක භාවිතා කර තිබේ. මෙම අනුවාද දෙකෙහිම ශුන්‍ය දැක්වීම සඳහා හල් කිරීමේ ලකුණ (කොඩිය) භාවිතා කර ඇති අතර අංක හය ලිත් ඉලක්කම් වල දක්වා ඇත්තේ ඇක්ම වශයෙනි.

මෙම අංක ක්‍රමයේදි

බින්දුව – හල්කිරීම ( කොඩිය)
එක – කොම්බුව
දෙක – “න”යන්න (ණ)
තුන – “නා”යන්න (ණා)
හතර – “ජ”යන්න
පහ – “ද “යන්න
හය – ඇක්ම
හත – “උ”යන්න
අට – “ර”යන්න
නවය – “නි”යන්න (ණි)

ලෙස භාවිතා කර ඇත. මේ ඕනෑම සංඛ්‍යාවක් හල් කිරීම මගින් දහයේ ගුණාකාර ලබා ගත හැකිය. එනම් “න්” යනු විස්සය. “නා්” තිහ වේ.

මෙම ප්‍රධාන අනුවාද දෙකට අතමතරව ශූන්‍ය දැක්වීම සඳහා හල් ලකුණ පමණක් භාවිතා නොකොට හල් ලකුණ සමග පිල්ල ( da) “ා්” යොදා ගැනීමේ අවස්ථාවක්ද හමුවී ඇත. හෙන්ද්‍රික්ද සිල්වා හෙට්ටිගොඩ මහතාගේ නක්ෂත්‍ර පොතෙහි මෙලෙස ශුන්‍ය දැක්වීම හමුවෙන අතර එය වෙනත් තැනක හමුවී නොමැත.

කටපයාදිය

කටපයාදිය යනු සිංහල ව්‍යඤ්ජන යොදා ගනිමින් බින්දුව හා එකේ සිට නවය දක්වා අංක දක්වන අංකන ක්‍රමයකි. “කටපය” ඉලක්කම් ලෙසද මෙම ක්‍රමය හඳුන්වයි මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතය ගෙන ඇත්තේ දින ලිවීම සඳහාය. මෙම සංඛ්‍යාංකනය කටපයාදිය ලෙස හඳුන්වන්නේ “ක”, “ට”, “ප” සහ “ය” යන සිංහල හෝඩියේ අක්ෂර අංක “එක” දැක්වීම සඳහා භාවිතා කිරීම නිසාය. වර්තමානයේද මෙරට ප්‍රමුඛතම ග්‍රහ ලිත වන ඈපා පංචාංග ලිතෙහි මුල් පිටුවෙහි අවුරුදු සඳහන් කරන්නේ කටපයාදිය භාවිතයෙනි.

මේ ක්‍රමයට අනුව දෙදහස් දහ අට වසර “ඛනකද” ලෙස ලිවිය හැකිය. සාමාන්‍ය ක්‍රමය අනුව ඉලක්කම් වමේ සිට දකුණට ලියනු ලබයි. උදාහරණ ලෙස දෙදහස් දහ අට (2018) දෙක (2) බින්දුව( 0) එක(1) අට(8) යන පිලිවෙලට වමේ සිට දකුණට ලිවීම දැක්විය හැකිය. නමුත් “කටපය” ක්‍රමයේදී භාවිතා වන්නේ දකුණේ සිට වමට ලියා යලි කනපිට හරවා කියවීමයි. එනම් දෙදහස් දහ අට (2018) යන්න දකුණේ සිට වමට 8102 එනම් අට(8) එක(1)බින්දුව(0) දෙක (2) යන ආකාරයට ලියනු ලැබේ. ඉන්පසු අට එක බිංදුව දෙකට අදාල පරිදි “කටපය” ක්‍රමයට අදාල අකුරු යොදා ගනිමින් ලියා පසුව කියවීමේදි එය යලි නිවැරදි පිලිවෙළට ගලපා කියවීම සිදුකරයි.

මෙය යම් නොගැලපෙන ක්‍රියාවක් ලෙස පෙනුනද සැබෑ ලෙසම මෙහිදී සිදුවනුයේ සම්මත රටාවකට අනුව පහසුවෙන් භාවිතා කල හැකි, මතකයෙහි තබා ගත හැකි පහසු උච්චාරණයක් සහ අර්ථයක් සහිත වචනයක් සාදා ගැනීමයි. මෙහිදී ඒ ඒ අක්ෂර සඳහා විකරණ කාරක යොදා ගනිමින් සුදුසු වචන සකස් කරන අතර කියවීමේදි විකරණ කාරකය ඉවත් කරනු ලබයි. ඉස්පිලි පාපිලි ආදිය යොදා ගත්තද ඉන් සංඛාත්මක අගයට වෙනසක් නොවන නිසා එම ආදාල සංඛ්‍යා ඉතා පහසුවෙන් මතක තබා ගැනීමට හා භාවිතයට ගැනීමට හැකිවීම මෙහි විශේෂත්වයකි.

උදාහරණයක් ලෙස දෙදහස් දහහත (2017) යන්න කටපය ක්‍රමයට හත එක බිංදුව දෙක (7102) සඳහා අනුරූප අක්ෂර යොදා ගනිමින් “ස ක න ර” ලෙස ලිවිය හැකිය. මෙය මතක තබා ගැනීම සඳහා ඉස්පිලි පාපිලි ආදිය යොදා ගනිමින් “සක්‍රනාරි” ලෙස පහසුවෙන් භාවිතා කල හැකි වචනයක් සාදාගත හැකිය. එවිට එය “සක්‍රනාරි වර්ෂය” යනුවෙන් භාවිතා කල හැකිය. තවත් උදාහරණයක් ලෙස 1818 දැක්විය මෙය 8181 ට හරවා කටපය ක්‍රමයෙන් “දිප්‍යදීපා” ලෙස දැක්විය හැකිය. සංස්කෘතික ලේඛන වල එක් එක් වර්ෂ සඳහා නම් ලබා දී ඇත්තේ මේ අනුවය. කටපයාදිය දකුණු ඉන්දියානු ජෝතීර්වේදීන් විසින් බහුලව භාවිතා කරන අතර මෙරට ඇතැම් චෝල ශිලා ලේඛන වලද මෙම ක්‍රමය භාවිතයෙන් දිනය යොදා තිබෙන අයුරු දැක ගත හැකිය.

සිංහල අක්ෂර මාලාවේ අක්ෂර අංක සඳහා අනුරූපව භාවිතා කල අංක කට්ටලය

සිංහල අක්ෂර යොදා ගනිමින් පුස්කොල පොත්වල පිටු අංකනය කිරීමේ ක්‍රමයක් පුරාතනයේ මෙන්ම මෑත කාලීනවද භාවිතා වී තිබේ. මෙහිදී “ඇ” සහ “ඈ” යන ස්වර දෙක හැර සිංහල හෝඩියේ ස්වර සහ ව්‍යඤ්ජන වල අනුපිලිවෙල මේ සඳහා යොදා ගැනීම සිදුකර තිබේ. මේ නිසා මෙම ක්‍රමය “හෝඩියෙන් අංකනය” ලෙසින්ද හඳුන්වයි. පුස්කොල පිටු අංක කිරීම සඳහා ස්වර යොදා ගැනීමේ සම්ප්‍රදාය බෞද්ධ අත්පිටපත් වලදී බහුලව දැකිය හැකිය.

මේ ක්‍රමය සඳහා සිංහල ස්වර 16 (දහසය) සමග ව්‍යාඤ්ජන 34 යොදා ගෙන තිබේ. මේ මගින් සාදාගත හැකි අක්ෂර සංයෝජන ගනන 544 කි. මෙලෙස අංක කිරීම පළමු ගාත්‍රාක්ෂරයෙන් ආරම්භවේ. එනම් “ක” අක්ෂරයෙන් ආරම්භ කරයි. ඉන්පසු ක, කා, කි, කී, කු, කූ, කෘ, කෘෘ, කෟ, කෳ, කෙ, කෛ, කො, කෞ, කං, කඃ ලෙස අංක කරයි. මෙලෙස අංක 16 ක් ලිවිය හැකිය. මේ ආකාරයටම ක, ඛ, ග,… ලෙස සිංහල හෝඩියේ ගාත්‍රාක්ෂර 34 ( තිස්හතරම) භාවිතා කරයි.

මේ අකාරයට අංක 544 සදා ගත හැකි වන අතර පිටු අංකනය සඳහා එයට වඩා ඉලක්කම් අවශ්‍ය වූ විට “ද්වී” යන වචනය සමග තවත් 544 ක දෙවන වටයක් යොදා ගනී. එයද ප්‍රමානවත් නොවේ නම් “ත්‍රි” යන චවනයත් සමග 544 ක තුන්වන වටයක්ද යොදාගෙන තිබේ. මෙලෙස තව තව අංක අවශ්‍ය වේ නම් පාලි ක්‍රමය අනුව “ද්වී” “ත්‍රි” “ච” ආදී වශයෙන් පිටු අංකනය සිදු කරයි. එසේ නොමැති නම් මුල් වටය අවසාන කර ඊලඟ වටය ඇරඹීමේදි එම අකුරට පෙර හෝ පසුව අදාල “ ලිත් ඉලක්කම” හෝ “අ”, “ආ”, “ඇ”, ආදී වශයෙන් ප්‍රාණාක්ෂර යොදා ගැනීමද සිදු කර තිබේ.

භුත අංක හෙවත් භූත සංඛ්‍යා

අංක දැක්වීම සඳහා සිංහල සාහිත්‍ය යේ යෙදෙන චවන භාවිතයට ගැනීමේ අවස්ථාවන්ද හමුවී තිබේ. වචන වලින් අංක දැක්වීම හඳුන් වන්නේ භූත සංඛ්‍යා යනුවෙනි. පංච මහා භූතවලට ඇතුළත් පෘථිවි ආදී වස්තුවලින් ප්‍රකාශ වෙන ගණන් හෙයින් මේවාට භූත සාධක යයි කියන ලදී. මේ ගණන් අඟවන්නේ වචනවලින්ය. එසේ අඟවන ගණන වචනයේ අර්ථය පිළිබඳ යම් කිසි කරුණක් ආශ්‍රය කරගෙන ප්‍රකාශ කිරීම සිදු කරයි. යම් වචනයකින් යම් ගණනක් අඟවනවා නම් ඒ වචනයේ අර්ථය ඇති වෙන (පර්යාය) වචනවලින් ද එම ගණන ඇඟවිය හැකිය.

මිනිසා ලෝකය ග්‍රහණය කරගනුයේ තමා දකින, තමාට ගෝචර වන දේ ඇසුරිනි. සංඛ්‍යා බිහිවීමටද හේතුව වූයේ එයයි. මිනිසා තමා ග්‍රහණය කර ගන්නා ලෝකය අනුව විවිධ සම්මත ඇති කර ගත් අතර ඒවා සංස්කෘතිය සමග බද්ධවීම සිදුවිය. මිනිසාට විශ්වය, අහස හිස්තැනකි එය ශුන්‍ය විය. මිනිසාට ඇත්තේ එක් ලෝකයකි, එක් ඉරකි, එක් සඳකි. ඇස්, කන්, අත, පය ආදීය නම් දෙක බැගින් ඇත. අතීතය ,දැන්, අනාගතය ලෙස කාලයන් තුනකි. දිශා, යුග, වේද නම් හතරකි. ඉන්ද්‍රියන් පහකි. ආයතන සයකි. මෙලෙස පොදුවේ දක්නට ලැබෙන සම්මතයන් සංඛ්‍යා ලෙස සටහන් කර ගැනීමට මිනිසා හුරු වූ අතර තමාට අවශ්‍ය අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේදී මේ සම්මතයන් භාවිතා කිරීම සිදුවිය. මෙලෙස ඇතිවූ සංකල්පීය අර්ථ නිරූපනය ප්‍රදේශය සහ සංස්කෘතිය මත රඳා පවතී. පුරාතනයේ දැනුම ගලා ගෙන ගියේ චාවිකව මතකයෙන් සජ්ගායනා කිරීම මගිනි. මේනිසා පහසුවෙන් මතකයේ තබා ගත හැකි මේ සංකල්ප ඉදිරියටත් භාවිතා වීම සිදුවිය.

පසුකාලීනව වෙනත් අංක ක්‍රම භාවිතයට පැමිණියට මේ මුල් ක්‍රමය විවිධ පරිනාමයන්ට ලක්වෙමින් විවිධ පුද්ගලයන් විවිධ කටයතු සඳහා යොදා ගෙන ඇත. පැරණි ගනිතඥයන්, තාරකා විද්‍යාඥයින්, ජොතිඥයක් මෙවැනි අංක ක්‍රමයන් භාවිතා කර ඇත. ඔවුන් වැඩි දියුණු කල මේ භූත සංඛ්‍යා සඳහා ඒ ඒ සංකල්පයට අදාල වචන යොදා ගෙන ඇත. ඒ අනුව

ශූන්‍ය – ශූන්‍ය, ගගන, ආකාශ, අම්බර
එක – සූර්ය, චන්ද්‍ර, පෘතුවි, භූ ,ධරණී
දෙක – යම ,අක්ෂි, කර්ණ, හස්ත, පාද, නේත්‍ර
තුන – අග්නි, කල්‍යාණ, කාල
හතර – වේද,සත්‍ය, සාගර, යුග, චක්‍ර
පහ – පාණ්ඩව, ප්‍රාණ, කාම, ඉන්ද්‍රිය, ස්කන්ධ, භූත,
හය – සෘතු, රස, අරි
හත – පර්වත, සෘෂි, මුනි
අට – මංගල, ගජ, කාමස්වර්ග, පාතාල
නවය – රත්න, නිධාන, නිධි, ග්‍රහ, නන්‍ද

වැනි වචන භූත අක්ෂර ලෙස යොදා ගෙන ඇත.

“නැකැත් 27 ට භාවිතා කරන නම් ඒ නැකැත් පිළිවෙළින් 27 දක්වා ගණන් ඇඟවීමට යෙදේ. මෙකී භූත සංඛ්‍යා පූරාණ පොත්පත්, ගල් ලී, ලියවිලි ආදියේ භාවිත වූ ඒවා වෙති. මේවායේ අනූසාරයෙන් අමූතු වචන යොදා ගත හැක්කේය. භූත සංඛ්‍යා එළු ලිය කියමන්හි යොදන විට සංස්කෘත පදවලට සම වූ එළු වචන යෙදිය යූතු වේ.” යනුවෙන් මේ භූත සංඛ්‍යා පිළිබඳව ඒබ්‍රහම් ඒ මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතා විසින් 1901 වසරෙහි සංස්කරණය කරන ලද “ඥානාදර්ශය” සඟරාවේ “ග්‍රන්ථාණවයෙහි” දක්වා ඇත.

“භූත සාධක ක්‍රමයට ඇතුළත් ප්‍රධාන ගණන් කියන පද” යනුවෙන් භූත සංඛ්‍යා සඳහා භාවිතා වූ වචන රාශ්‍රියක් එතුමා ග්‍රන්ථාණවයෙහි දක්වා ඇත.
මේ භූත සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් කිරීමේදී අදාල සංඛ්‍යාව නොකියා ඊට බැඳුණු සංකල්පයන් ඉදිරිපත් කරයි. මේ ගණන් දැක්වීම ද “කටපය ගණන්” මෙන් දකුණේ සිට වමටය. මේ නිසා අදාල වචන/සංකල්ප දැක්වීමේදී සංඛ්‍යාවේ අග සිට මුලට ඉදිරිපත් කිරීම සිදුකරයි. උදාහරණ ලෙස 2017 යන්න 7102 පිළිවෙලට ‘සෘෂි චන්ද්‍ර ගගන කර්ණ’ ලෙස ඉදිරිපත් කරයි. 1087 යන්න 7 8 1 0 අකාරයට “ සෘෂි නාග කේන්ද්‍ර ”ලෙස දැක්විය හැකිය.

සිංහල ඉලක්කම් විකාශණය හා භාවිත

සිංහල ශිෂ්ඨාචාරයේ මුල්කාලයන්හිදී බ්‍රාහ්මී අක්ෂර වලට සමාන කමක් ඇති අංක සිංහලයන් විසින් භාවිතයට ගන්නට ඇතැයි සැලකේ. දැනට ලොව භාවිතා වන හින්දු අරාබි අංකද බ්‍රාහ්මි අංක වලින් පරිනාමය වී ඇති බව දැනය පිළිගන්නා මතය වේ.

පොළොන්නරු වටදාගෙයින් සිංහල ඉලක්කම් සඳහා පැහැදිලි සාධක හමුවී ඇත. එහි බිම අතුරා ඇති පැතලි ගල් අංකනය සඳහා මෙම ඉලක්කම් භාවිතා කර තිබේ. වටදාගෙයි හමුවූ අංක අතර සිංහල ඉලක්කම් පුස්කොල පොත් අංකනය කිරීමේදී හමුවූ ස්වර පදනම් කරගත් අංක ක්‍රමය මෙන්ම සංස්කෘත අකුරු භාවිතා කල අවස්ථාද හමුවී ඇත.
සිංහල ලිත් ඉලක්කම් මෙරටදීම ආරම්භ වී වර්ධනය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.

සිංහලයන් තුල “ශූන්‍ය” පිළිබඳ දැනුම තිබූ බවට සිංහල ලිත් ඉලක්කම් සාක්ෂි දරයි. ගණිතයේ ප්‍රධාන සංදිස්ථානයක් වන ශූන්‍යය පවා අඩංගු අංක කට්ටලයක් පවා භාවිතා කොට තිබීමෙන් සිංහලයාගේ ගණිත ඥාණය විදහා දැක්වීමට හැකිව තිබේ. දඹුල්ල මැණික් දෙන විහාරයේ මැණික්දෙන ශිලා ලිපියෙහිද සිංහල ලිත් ඉලක්කම් භාවිතා කර ඇති බවට හමුවන සාධක මේ ඉලක්කම් ක්‍රම ඉහල දියුණුවක් අත් කරගෙන තිබූ බවට ඇති ප්‍රබල සාක්ෂියකි. ලංකාවේ මෙන්ම මෙරටින් විදේශ රටවලට ගෙන ගොස් ඇති පුස්කොල පොත් සියල්ලෙහිම වාගේ පිටු අංකනය කර ඇත්තේ සිංහල ඉලක්කම් භාවිතයෙනි. 1815 දී උඩරට නායකයන් සහ බිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර වරයා අතර අත්සන් කරන ලද උඩරට ගිවිසුමෙහි ඉංග්‍රිසි කොටසේ වගන්ති අරාබි ඉලක්කම් භාවිතා කරමින් අංකනය කර ඇති අතර ඊට සමාන්තර සිංහල වගන්ති මේ සිංහල ඉලක්කම් භාවිතයෙන් අංක කර ඇත. එමෙන්ම මහනුවර අවසාන රජු වූ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ සාක්කු ඔරලෝසුවෙහිද සිංහල ඉලක්කම් තිබීම මෙම සිංහල ඉලක්කම් වල පැවති දියුණුව සඳහා හොඳම උදාහරණයකි.

ක්‍රි. ව. 1505 දී පමණ පෘතුග්‍රීසින් යටතේ පැවැති මූහූදු බඩ පළාත්වල අරාබි ඉලක්කම් ව්‍යවහාරයට එක්වීමත් සමග, විශාල දියුණුවක් ලබා තිබූ සිංහල ඉලක්කම් අභාවයට යාම ආරම්භ විය. වර්ෂ 1824 පමණ වන විට සමස්ත රටෙහිම, සිංහල ඉලක්කම් හැර දමා ඒ වෙනුවට අරාබි (ලංසි) ඉලක්කම් භාවිතයට ගන්නා ලදී. එසේ නමුත් 1936 තරම් මෑත කාලයේ සකස් කල හඳහන් වල පවා සිංහල ලිත් ඉලක්කම් භාවිතා කල බවටද සාධක හමුවී තිබේ. අභාවයට ගිය සිංහල ඉලක්කම් ව්‍යවහාරයට ගෙන ඒම සඳහා රජයේ දුම් රථවල පන්තිය දැක්වීමට සිංහල ඉලක්කම් භාවිතා කිරීමද ගත් උත්සාහයක් ගැන සඳහන් උවද වර්තමානය වනවිට සිංහල ඉලක්කම් ක්‍රමයක් පැවතුනු බව වත් නොදන්නා තරමට භාවිතයෙන් ඉවත්ව ගොස් තිබේ.

සිංහල ඉලක්කම් වල විශ්වකේත නිරූපනය

පරිගණක තුල භාෂාවන් භාවිතයේදි ලොව සෑම භාෂාවකටම අවස්ථාව හිමි විය යුතු නිසා එතෙක් භාවිතා වු ඇමෙරිකානු ක්‍රමය වෙනුවට ලෝකයමට පොදුවූ ක්‍රමයක් ලෙස Unicode හෙවත් විශ්වකේත ක්‍රමය ඇතිවිය. මෙහිදි සෑම භාෂාවක් සඳහාම අනන්‍ය කේත ක්‍රමයක් ඇති කරන ලදි. ඒ අනුව සිංහල භාෂාව සඳහා සිංහල හෝඩිය සහ පිලි විශ්වකේත ක්‍රමයට ඇතුලත් විය. සිංහල විශ්වකේත හෝඩිය සඳහා සිංහල ඉලක්කම්ද ඇතුලත් කල යුතුයැයි සිංහල ඉලක්කම් පිළිබඳ උනන්දුවක් දැක්වූ මිචෙල් එමර්සන් ( Michael Everson) මහතා විසින් 2007.02.08 දින Unicode කන්සෝටියම වෙත යෝජනා කරන ලදි. ඒ සඳහා ඔහු විසින් සිංහල ඉලක්කම් 20 ක්ද යෝජනා කරන ලදි. නමුත් එයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනය (ICTA) විසින් මේ පිලිබඳව තව දුරටත් අධ්‍යනය කිරීම සඳහා කල්ලබා දෙන ලෙස 2008.08.28 දින Unicode කන්සෝටියම වෙතින් ඉල්ලාසිටින ලදි. ඒ අනුව මෙරට මේ සම්බන්ධයෙන් උනන්දු වූ පිරිස් එක් රැස් කොට ඔවුන් ගේ එකඟතාවයෙන් සිංහල ලිත් ඉලක්කම් බිංදුව සිට නවය දක්වා සහ‍ සිංහල ඉලක්කම් එක සිට නවය සහ දහය සිට අනූව දක්වා සහ සියය හා දහස අමතර ලැයිස්තුවක් වශයෙන් එක් කිරීමට යෝජනා කර සිංහල විශ්වකේත සඳහා ඇතුලත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදි.

ඒ අනුව මේ වන විට එම ඉලක්කම් සිංහල විශ්වකේත තුල අන්තර්ගත කර තිබෙන අතර පරිගණක සහ අන්තර්ජාලය තුලදි ඒවා ඉතා පහසුවෙන් භාවිතා කිරීමට අවස්ථාව හිමිවී තිබේ. මේ නිසා පරිගණයක් මගින් සිංහල භාෂාවෙන් කටයුතු කරන ආකාරයටම ඉතා පහසුවෙන් මේ සිංහල ඉලක්කම්ද භාවිතයට ගැනීමට හැකිය. මේ නිසා ඉදිරි තොරතුරු තාකෂණ ලෝකයක සිංහල ඉලක්කම් වල අන්‍යතාව රැක ගැනීමට විශාල පිටුවහලක්ද ලැබී තිබේ.

සිංහල ඉලක්කම් පිළිබඳ සිදුකල පර්යේෂණ

සිංහල ඉලක්කම් පිළිබඳ වාර්ථා කිරීම සඳහා විශාල මෙහෙවරක් කල විද්වතුන් අතරින් කෙනෙක් වන්නේ ඒබ්‍රහම් ඒ මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතාය. ඒ මහතා විසින් 1891 දී පළ කරන ලද “A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language” නම් ග්‍රන්ථයෙහි ඔහු විසින් සොයා ගන්නා ලද වටිනා විස්තර රාශ්‍රියක් අන්තර් ගත කර ඇත. එමෙන්ම ඒ පිළිබඳ තවත් කරුණු රාශ්‍රියක් ඩබ්ලිව් ඒ ද සිල්වා මහතා විසින් සොයා ගන්නා ලදුව ඒ මහතා විසින් සංස්රණය ලද 1938 වර්ශයේදි රජයේ මුද්‍රණාලයාධිපති විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද “Catalogue of Palm Leaf Manuscript in the Colombo Museum” හි පළමු ව‍ෙළුමෙහිද අඩංගු කර ඇත.

මෑත කාලීනව මේ පිළිබඳව අධ්‍යනය කර සිංහල ඉලක්කම්ද විශ්වකේත සඳහා ඇතුලත් කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණක අංශයේ හර්ෂ විජයවර්ධන මහතාටය. එමර්සන් මහතා විසින් විශ්වකේත සඳහා සිංහල ඉලක්කම් ඇතුලත් කල යුතුයැයි යෝජනා කල පසු ඒ පිළිබඳව අවධානය යොමුකල ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනයේ දේශීය භාෂා ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම විසින් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලීය පරිගණක විද්‍යාතනය හා මේ පිළිබඳව දැනුමැති පුද්ගලයන් හා සම්බන්ධවෙමින් මේ පිලිබඳව සොයා බලා සිංහල ඉලක්කම් විශ්වකේත සඳහා ඇතුලත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදි. මේ පිළිබඳව හර්ෂ විජයවර්ධන මහතා විසින් සිදුකරන ලද පර්යේෂණ ඇසුරෙන් Numerations in the Sinhala Language “සිංහල භාෂාවේ සංඛ්‍යාංකනය” නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත.

මේ ඉලක්කම් තුල ඇතුලත් වී ඇත්තේ අපේ දැනුමය. මේවා සම්පූර්ණයෙන් නැතිවී ගියහොත් ඒ හා බැඳුනු විශාල දැනුමක්ද සදහටම අහිමි වී යනු ඇ.ත. ඒවා යෙදී තිබෙන පූරාණ ලිය කියමන් කියවීමට ඒවා දැන ඇඳින ගැනීමට නොහැකිවනූ ඇත. එබැවින් මේ දැනුම අභාවයට යා නොදී අනාගත තොරතුරු තාක්ෂණ යුගයට පියමං කරන මතු පරපුර වෙනුවෙන් රැක ගැනීම අප සැමගේ යුතු කමකි.

මුලාශ්‍ර

Numerations in the Sinhala Language – Harsha Wijayawardhana (ICTA)
A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language – Abraham Mendis Gunasekara.
http://unicode.org/

විශේෂ ස්තුතිය.

සුභානි නදීජා මෙනෙවියට, බන්දුල රණතුංග මහතාට සහ ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනයට

අසිරු වේදිත කරුණාරත්න

One thought on “සිංහල අංක විද්‍යාව

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

අරාබි ජාතිකයන් කන්දෙඇළ රක්ෂිතය ඩ්‍රෝන යානාවකින් ඡායාරූප ගත කර මාට්ටු

Tue Jan 14 , 2020
පට්ටිපොළ කන්දෙඇළ රක්ෂිතයේ ඉහළ කොටසේ ඩ්‍රෝන යානාවකින් ඡායාරූප ගත් අරාබි ජාතිකයන් සිව්දෙනෙක් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබෙනවා. ඔවුන් සතුව තිබී මැවික් එයාර් වර්ගයේ ඩ්‍රෝන කැමරාවක්, බැටරියක්, මෙමරි කාඩ් පතක්, දුරස්ථ පාලකයක් හා මයික්‍රෝ එච්.ඩී. සඳහා භාවිත කරන ඇඩප්ටර් එකක් අත්අඩංගුවට ගත් බව පොලිස් විශේෂ කාර්ය බළකාය සඳහන් කළා. සැකකාර සෞදි ජාතිකයන් සිව් […]